Do rozpoznania infekcji pasożytniczej wykorzystuje się całą gamę badań laboratoryjnych oraz niektóre badania przesiewowe. Testy, które możesz wykonać na pasożyty, będą zależeć od konkretnych objawów, a także od wszelkich podstawowych schorzeń.
Postawienie prawidłowej diagnozy może być trudne, dlatego lekarz może zlecić kilka rodzajów badań. Poniżej znajduje się lista najpopularniejszych metod diagnozowania pasożytów.
Badanie kału na obecność robaków i pierwotniaków
Najpopularniejsza metoda diagnozowania inwazji robaków pasożytniczych (robaczyca), ponieważ robaki pasożytnicze żyją głównie w jelitach. Ponadto kał jest najbardziej dostępnym biomateriałem do badań. Badanie jest zwykle przepisywane w przypadku następujących objawów:
- Ból brzucha;
- Zwiększone tworzenie się gazów (wzdęcia);
- Biegunka z luźnymi lub wodnistymi stolcami;
- Utrata masy ciała ze zwiększonym apetytem;
- Słabość, ciągłe złe samopoczucie;
- Gorączka o niskim stopniu nasilenia.
Badając kał pod kątem robaków, można zidentyfikować zarówno dorosłe robaki, jak i ich jaja. W tym przypadku metody diagnostyczne takich pasożytów dzielą się na:
- Makroskopowe, gdy kał jest po prostu badany pod lupą. W ten sposób można wykryć żywe robaki i segmenty pasożytów;
- Mikroskopowy, w którym materiał biologiczny jest przygotowywany z próbki do badania pod mikroskopem. Jest niezbędny głównie do wykrywania jaj i młodych osobników niewidocznych gołym okiem.
Metody diagnostyczne:
- Rozmaz Kato (celofan z dodatkiem fenolu lub gliceryny);
- Sedymentacja (zawieszenie kału w specjalnym lekkim roztworze, w którym jaja pasożytów osiadają na dnie probówki);
- Flotacja (wręcz przeciwnie - jaja wypływają na powierzchnię dzięki gęstszemu roztworowi).
Badanie przeciwciał w kale służy do wykrywania pasożytów pierwotniaków (na przykład Giardia). W kale pozostają specyficzne antygeny danego pasożyta
Badania krwi na pasożyty
Nie każdy pasożyt zadomowi się w jelitach, dlatego dla niektórych badanie kału jest bezcelowe.
Badania krwi z reguły mają na celu znalezienie konkretnego pasożyta, a dokładniej odpowiedzi immunologicznej na niego. Metod badawczych jest wiele, ale wszystkie można podzielić na dwie kategorie:
- Test serologiczny (przeciwciała). Każda infekcja pierwotniakowa pozostawia „ślady”. Niezależnie od tego, czy są to robaki, czy pierwotniaki, nasz układ odpornościowy będzie z nimi walczył, wytwarzając specjalne przeciwciała. Z reguły podczas inwazji pasożytów wzrasta poziom immunoglobulin M, G i E;
- Rozmaz krwi. Polega na wizualnym badaniu próbki krwi pod mikroskopem z barwieniem specjalnym roztworem. Pasożyty takie jak plazmodia (czynnik wywołujący malarię) są niezawodnie wykrywane metodą wizualną.
Kolonoskopia
Jeśli z jakiegoś powodu analiza kału nie jest jednoznaczna, przepisuje się badania obrazowe, takie jak kolonoskopia (badanie okrężnicy).
Istnieją pasożyty, które będąc w określonym cyklu życiowym, nie ujawniają się w kale. Na przykład tasiemce, takie jak tasiemce bydlęce, żyją w jelitach bez żadnych szczególnych objawów u żywiciela.
Osoba może odczuwać nienasycony apetyt, cierpieć na niestrawność, tracić na wadze bez powodu, ale badania kału i krwi będą w normie.
Ponadto kolonoskopia pozwala wykryć jaja i larwy na ścianach jelit, a także pobrać do badania próbkę tkanki (biopsję) z polipów i wrzodów.
Rentgen i MRI
Eozynofilowe zapalenie płuc, które może wywołać pierwotniaki (ameby), a nawet glisty, wymaga prześwietlenia klatki piersiowej.
Ponadto choroby takie jak bąblowica, choć rzadkie, mogą wpływać na prawie każdy narząd wewnętrzny (nawet mózg). Ich czynnikiem sprawczym jest tasiemiec Echinococcus granulosus, którego nie da się wykryć jedynie na podstawie badania krwi. Dlatego podczas stawiania diagnozy lekarze opierają się na danych z rezonansu magnetycznego i tomografii komputerowej, a także zdjęć rentgenowskich.
Jak się przebadać na pasożyty
Jeśli lekarz podejrzewa, że masz pasożyty, zaleci przynajmniej badanie kału na obecność robaków i ogólne (kliniczne) badanie krwi.
Aby uzyskać pewność, badanie kału najprawdopodobniej będzie musiało zostać wykonane trzykrotnie. Badania krwi pobiera się z żyły. Należy je przyjmować w pierwszej połowie dnia, a na 3 godziny przed pobraniem krwi należy unikać spożywania posiłków.
Jeżeli jesteś umówiony na kolonoskopię, przez kilka dni przed badaniem należy przestrzegać diety (chude mięso, buliony, nabiał, ciastka). Następnie musisz spędzić co najmniej 20 godzin bez jedzenia, dozwolona jest tylko herbata i woda. W końcowym etapie należy poddać się oczyszczeniu jelit za pomocą lewatywy.
W przypadku fluorografii i rezonansu magnetycznego nie jest wymagane żadne specjalne przygotowanie, chyba że masz przeciwwskazania do zabiegu (np. metalowe implanty).